|
تصویرگری موجودات
خیالی در فیلم
یک نگاه سینما
عدهای پری را معادل عجمی جن و برخی نیز موجودی هم ردیف فرشته
میدانند، ولی با توجه به تعریف و ویژگیهای این دو موجود، هیچ شباهتی
میان آنها وجود ندارد.
مراد ما از پری، موجودی خیالی است که در آثار مکتوب و تصویری نیز
همینگونه از آن یاد میشود. به جز این اشتباههای رایج در کشورهای
عربی و اسلامی، پری به دلیل حضور در فرهنگ جهان یا دلایل دیگر، به
موجودات دیگری مانند حوریهای دریایی، غولها، کوتولهها و اشباح تشبیه
شده است. پریان، موجودات کوچکی هستند که به شکل انسانها و در سرزمینی
خالی به نام سرزمین پریان زندگی میکنند. آنها بدنهای شفاف و ظریفی
دارند و با انسانها مهربانند. البته ممکن است هنگام تحریک و خشمگین
شدن، کارهای خطرناکی از آنها سر بزند. اعتقاد به پری، بیشتر جایگاهی
غربی و هندی و به ندرت عربی دارد، بنابراین، در فرهنگ ایرانی و دین
اسلام، در این حوزه مطلبی نداریم. و طبیعی است که در این حوزه آثار
مهمی نیز وجود نداشته باشد. در آثار غربی، از فراوانی تولیدات در این
زمینه میتوانیم به عمق و وسعت اعتقاد به پریان در قصهها و افسانهها
و فرهنگ فولکور یک غربی پی ببریم.
فیلم سینمایی زیبا و غول حیوانی که به دیو و دلبر یا دیو و پری ترجمه
شده، به کارگردانی شاعر و هنرمند فرانسوی «ژان کوکتی» در سال 1946
میلادی تولید شده است. این فیلم براساس افسانه پریان، اثر «لی پرنیس
دبامونت» درباره یک دیو است که در یک دژ جادوئی زندگی میکند. دیو،
املاک یک زمیندار را غاصبانه به غنیمت میگیرد و برای آزاد کردن آن
شرط میکند که مرد، دختر پریوش خودرا برای زندگی با او به کاخش
بفرستند. دیو در حقیقت، شاهزادهای خوشقیافه است که با طلسمی شیطانی،
بهصورت هیولایی زشت جادو شده و مجبور است در کاخ بماند. طلسم نیز تنها
با عشق حقیقی به یک زن شکسته میشود. وجه غالب این فیلم که آن را از
دیگر آثار جدا میکند، سبک سوررئال و جلوههای تصویری دراماتیک آن است.
فیلم سینمایی «پیترپان» تولید سال 1953 آمریکا، فیلم دیگری است که به
موضوع پریان میپردازد. این فیلم، از داستان مشهور «کودکان» اثر
«جیمزباری» اقتباس شده و سرگذشت سه بچه است که به یک سرزمین جادویی سفر
میکنند. آنان در آنجا با پسری دیدار میکنند که میتوانند پرواز کند و
در حقیقت یک پری است. فیلم سینمایی انیمیشن «پینوکیو» تولید کمپانی
والت دیسنی در سال 1940 میلادی است. پس از اینکه ژپتوی عروسکساز
همزمان با فروافتادن ستارهای آرزو میکند آخرین عروسک وی به یک پسر
واقعی تبدیل شود، عروسک به سوی زندگی حقیقی حرکت میکند. پری آبی به
پینوکیو میگوید که اگر او با خودش درست رفتار کند، به پسر واقعی
تبدیل خواهد شد. پری همچنین از جیرجیرک چابک می]واهد که راهنمای معنوی
پینوکیو باشد. پینوکیو درمییابد که هرگاه دروغی بگوید، دماغش بزرگ
میشود. او زمانی هم به یک الاغ تبدیل میشود، ولی در نهایت، به واسطه
نجات جان ژپتو انسان میشود. آثار انیمیشن، رئال و مجموعههای
تلویزیونی فراوانی از این داستان تولید شده است؛ آخرین آنها فیلم
سینمایی پینوکیو تولید مشترک آمریکا، فرانسه و ایتالیا بود که واکنش
شدید نئورئالیستهای ایتالیایی را در پی داشت.
در فیلم سینمایی انیمیشن «زیبای خفته» از تولیدات دیگر کمپانی والت
دیسنی در سال 1959 میلادی است. فیلم درباره یک شاهزاده زیباست که برای
مدت طولانی با یک نفرین به خواب میرود و براساس افسانه پریان ساخته
شده است. پس از یک جادوگر، شاهزاده آئورا را جادو میکند، پدرش میکوشد
شاهزاده را به سه پری بسپارد تا از آسیبها محفوظ بماند.
برگرفته از کتاب
«ماوراء الطبیعه در هنر و فیلم»
ابراهیم رحیمی بندرآبادی
×××××××
کارگاه نمايش و نقد فيلمهاي سينمايي
«يک نگاه سينما» اين هفته با نمايش فيلم «يک تکه نان» برگزار شد.
ديدن فيلم يک تکه نان آن هم در ماه مبارک رمضان خالي از لطف نيست.
فيلمي بينظير در حوزه سينماي معناگرا با کارگرداني هنرمندانه کمال
تبريزي.
يک تکه نان داستان قيس، سربازي که در
جواني به دنبال ليلي ميگردد اما اينبار نظامي رواي نيست و کمال
تبريزي نويسنده و کارگردان داستان يک تکه نان شده است.
حجتالاسلام باقري مديريت کانون فرهنگي- تربيتي راديو البرز پس از
نمايش فيلم به نقد آن پردخت. ايشان به مباحثي مانند نمادشناسي در اديان
و عرفان، نگاه به معنويت، جايگاه عرفان واقعي، مدرنيته، مدرنيته و
جريان عرفان و عرفان حقيقي غير تخصصي اشاره کرده سپس به سؤالات حضار
پاسخ دادند. |
